از دیدن رنگ‌های نسخه‌ی تلویزیونی «یوسف پیامبر(ع)»شوکه شده‌ام

مدیر هنری سریال «یوسف پیامبر(ع)» گفت: به علت نوع کپی‌کشیده شده از نسخه‌ی ۳۵ میلمتری این مجموعه، بسیاری از رنگ‌ها در سریال «یوسف پیامبر(ع)» از بین رفته و کشته شده است.


مجید میرفخرایی در این گفت‌وگو، به خبرنگار سرویس تلویزیون خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا) درباره‌ی علت برخی از نقص‌ها در طراحی صحنه، لباس و چهره‌پردازی پاسخ گفت و هم‌چنین مستندات تاریخی دکورهای این پروژه تاریخی را توضیح داد.


این پیشکسوت طراحی صحنه و لباس فیلم و سریال‌ها درباره‌ی سریال «یوسف پیامبر(ع)، تصریح کرد: در برخی سکانس‌ها نور زیاد و در بعضی دیگر نور کم است. چون اتالوناژ لازم انجام نشده است، البته فوت فرد باصلاحیتی مانند «رسول احدی»- مدیر فیلمبرداری سریال «یوسف پیامبر(ع)»- از بد شانسی‌های ما بود. فرد دلسوزی مانند او باید به‌طور مداوم بر عملکرد لابراتور بر این سریال نظارت می‌کرد تا این بلا بر سر مجموعه «یوسف پیامبر(ع)» نیاید و تناسب رنگ‌ها در نسخه‌ی تلویزیونی حفظ شود.


او در ادامه گفت: از دیدن رنگ‌های نسخه‌ی تلویزیونی شوکه شده‌ام. در نسخه‌ی ۳۵ میلمتری، شدت رنگ تا این حد اصلا وجود نداشت. چون با فیلتر‌گذاری، رنگ‌ها ملایم‌تر شده بود. البته همین اتفاق برای سریال «روشن‌تر از خاموشی» نیز روی داد.


میرفخرایی که طراحی لباس و صحنه‌ی سریال‌هایی چون «امام علی(ع)»،«مردان آنجلس» را در کارنامه‌ی کاری خود دارد، درباره‌ی پررنگ شدن نقش و نگاره‌های دیواره‌ها به نسبت بازی، دیالوگ، گریم و دیگر عناصر سریال گفت: این نقش و نگاره‌ها وجود دارد و اکنون نیز در مصر دیده می‌شود و تنها رنگ آن‌ها رفته است. در این سریال «ایستایی دوربین» موجب زیاد دیده‌ شدن نقش و نگاره‌ها شده است.


وی ادامه داد: در این سریال زمانی که شخصیتی در حال صحبت است، تمرکز بیشتری برصورت او می‌شود، در نتیجه مخاطب فرصت می‌کند تا به اطراف او نیز نگاه کند. اگر دوربین حرکت داشت، مخاطب یک لحظه فضایی را می‌دید و از آن گذر می‌کرد.



میرفخرایی هم‌چنین با تاکید بر این که «دیالوگ‌ها برای فرج‌الله سلحشور – کارگردان سریال – مهم بود» گفت: چون دیالوگ‌ها قرآنی بود، کارگردان اصرار به گفته شدن آن‌ها داشت. در نتیجه تمرکز بیشتری بر صورت بازیگران می‌شد، البته مکان‌هایی مانند محوطه‌های بیرونی، خالی از نقش و نگار بودند. از سوی دیگر اگر برخلاف منابع موجود عمل می‌کردیم، مخاطبان به ما ایراد می‌گرفتند.


مدیر هنری سریال «یوسف پیامبر(ع)» در پاسخ به این پرسش ایسنا که هماهنگی صحنه، لباس و چهره‌پردازی این مجموعه چگونه صورت می‌گرفت؟ گفت: هماهنگی بین لباس و صحنه وجود داشته است؛ اما هماهنگ‌کردن چهره‌پردازی و لباس باید از طریق کارگردان محقق شود. البته من به‌عنوان مدیر هنری یا طراح چهره‌پردازی می‌توانستم نظر بدهم، ولی تصمیم و تایید نهایی از سوی کارگردان صورت می‌گرفت.


او اضافه کرد: سعید ملکان- طراح چهره‌پردازی «یوسف پیامبر(ع)»- فرد صاحبنظری است. اما نهایتا کارگردان، راس هرم یک سریال است. من هم تا حدی می‌توانستم اظهار نظر کنم. البته در کار خودم (طراحی صحنه و لباس) دیدگاه‌های خود را بیان می‌کردم. درهر حال تلاش شده است که هماهنگی لباس، صحنه وجود داشته باشد.


میرفخرایی در پاسخ به این پرسش ایسنا که آیا به‌عنوان مدیر هنری نمی‌توانستید اظهار‌نظر کنید؟ تاکید کرد: مدیر هنری هنوز در ایران صد‌درصد جانیفتاده است. تا این جا هم هنر کرده‌ام که توانسته‌ام مدیر هنری را مطرح کنم. مدت زمان زیادی نیاز است تا مدیر هنری در کشورمان جای خود را باز کند و او بتواند درباره‌ی ابعاد مختلف یک فیلم یا سریال اظهار نظر کند.


او درباره‌ی نکاتی مانند کثیف‌نشدن لباس نقش «یوسف(ع)» با وجود کار در معدن یا خونی و پاره‌نشدن لباس او پس از تحمل ۵۰ ضربه شلاق، گفت: این اشکالات وجود داشته است. خودم نیز به آن‌ها اعتراض دارم، البته می‌دانم که لباس کثیف شده بود، اما باید میزان آن بیشتر می‌شد. روشن شدن رنگ‌ها هم در فرایند کپی، این اشکال را تشدید کرد. در کهنه کردن لباس نیز سهل‌انگاری شده بود.


میرفخرایی درباره‌ی میزان تطابق طراحی زندان «زاویرا» با مستندات تاریخی گفت: در ساخت آثار تاریخی باید امانت‌دار باشیم. اما اگر صرفا در مبنای تاریخ عمل کنیم نیاز به خلاقیت از بین می‌رود. در واقع وظیفه‌ی ما دراین گونه فیلم‌ها یا سریال‌ها الهام‌گرفتن از واقعیت‌های تاریخی و انطباق آن با تکنیک کارگردان و میزانسن است.


او در پاسخ به این پرسش که آیا زندان‌ها در زمان «حضرت یوسف (ع)» این‌گونه بود؟ اظهار کرد: سلول‌ها باید دو سه نفری یا انفرادی بود، البته مرکزیتی نیز بوده است که زندانیان در آن تجمع می‌کردند. در فیلم «باراباس» هم در لحظاتی، جمع‌شدن زندانیان به تصویر در می‌آید. هر چند که به ضرورت فیلمنامه نیز مجبور بودیم همه زندانیان را یک جا جمع کنیم و جایی که این اتفاق می‌افتاد، مرکز اجتماعات آنان بود.


طراح صحنه و لباس سریال «شیخ مفید» همچنین در زمینه‌ی پژوهش‌های صورت گرفته برای طراحی دکور سریال «یوسف پیامبر (ع)» گفت: پژوهش ما به دو دسته تقسیم می‌شد. دسته‌ای از آن شامل منابع نوشتاری دو – سه جلدی ۲۰۰ -۳۰۰ صفحه‌ای بود که سلحشور دراختیار ما قرار داد. دسته‌ی دیگر پژوهش‌های تصویری بود که به این منظور مطالبی را از اینترنت استخراج کردیم؛ علاوه برآن با هزینه‌ی شخصی به فرانسه سفر کردم و یک هفته در موزه‌ی «لوور» پاریس (که پس از مصر، غنی‌ترین تحقیقات تصویری درباره‌ی مصر را در اختیار دارد)، درباره‌ی تاریخ مصر باستان نمونه‌برداری و عکسبرداری کردم.


او ادامه داد: براساس این پژوهش‌ها شهرهای «ممفیس» و «طبس» را در شهرک دفاع مقدس ساختیم. حتی لباس‌ها هم براساس نقش‌های مصری طراحی شد. البته ضمن تلاش برای مغایر نبودن لباس‌ها با مستندات تاریخی، تغییراتی در آن‌ها دادیم. چون به عنوان نمونه بالا تنه مصریان بدون لباس بود.


میرفخرایی ادامه داد: موهای بافته‌شده برای نقش «زلیخا» تقریبا براساس تصاویر است. چون زنان در آن زمان با کلاه گیس در مجامع ظاهر می‌شدند. چنین گریمی را در فیلم «کلوپاترا» هم می‌بینیم. بنابراین باتوجه به منابع تاریخی، تلاش کردیم، تصاویر به تاریخ نزدیک باشند.



مدیر هنری سریال تاریخی «در چشم باد» با بیان این‌که دکورهای سریال «یوسف پیامبر(ع)» از نظر عظمت، دست‌کم در ایران و حتی در کارهای قبلی خودم بی‌سابقه بوده است، گفت: تاکنون برای سریال‌های تاریخی مجسمه‌ی ۹ و ۱۲ متری و قصر ۱۲ متری نداشته‌ایم. البته در ساخت آن‌ها از فایبرگلاس استفاده شده است که در دکورهای امروزی کاربرد دارد. در واقع تحقق این کار، قدمی در جهت صنعتی‌شدن کاردکور بوده است. چون از چوب و تیر و تخته فاصله گرفتیم به استفاده از مواد جدید نزدیک شدیم.


او با اشاره به بخش‌های متفاوت طراحی دکور و لباس سریال «پوسف پیامبر(ع)» اظهار کرد: سه نوع بخش در این زمینه وجود داشت. پوشش مردم کنعان به طرف اهالی فلسطین، لباس مردم فدان به سمت بابل نزدیک بود. بنابراین بیشتر شبیه اعراب بودند؛ دسته‌ی سوم مصریان بودند که پوشش مردم طبس و ممفیس را براساس نوع لباس پوشیدن مردم شمال آفریقا و مصر طراحی کردیم.


میرفخرایی در پایان با اشاره به بازخورد سریال «یوسف پیامبر(ع)» گفت: مردم از این مجموعه استقبال کرده‌اند. این سریال ضعف‌ها و قوت‌هایی دارد، بنابراین نباید تنها عیب‌ها را برجسته کرد.