البرادعی تا پایان هفته در تهران

سفر محمد البرادعی به تهران در پایان هفته‌ی جاری صورت خواهد گرفت و طرف ایرانی قصد دارد در این دیدار به بررسی چشم‌انداز همکاری‌های آتی با این نهاد بپردازد.


یک مقام مسوول در گفت‌وگو با خبرنگار انرژی هسته‌یی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) با قطعی بودن انجام سفر مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به ایران اظهار داشت که انتظار می‌رود محمد البرادعی در این سفر علاوه بر رضا آقازاده، رییس سازمان انرژی اتمی با علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی و همچنین محمود احمدی‌نژاد، رییس جمهور کشورمان دیدار و مذاکره کند.


حمیدرضا آصفی، سخنگوی وزارت امور خارجه‌ی کشورمان نیز درباره‌ی سفر البرادعی به ایران اعلام کرد: این سفر با تمایل طرفین صورت می‌گیرد، ما همکاری‌های تنگاتنگی را با آژانس داشته و داریم و پیرامون این همکاری‌ها با البرادعی گفت‌وگو خواهیم کرد.


وی در عین حال، بررسی چشم‌انداز آینده‌ی همکاری‌های ایران با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را مهم‌ترین محور رایزنی‌ها با مدیرکل این نهاد بین‌المللی توصیف کرد.


در همین حال، خبرگزاری فرانسه با اعلام این که سفر محمد البرادعی به ایران روز چهارشنبه انجام می‌گیرد به نقل از دیپلمات‌ها نوشت که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی برنامه‌ای برای برگزاری نشستی در شورای حکام جهت بررسی گزارش آوریل مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از ایران ندارد.


به گزارش ایسنا این خبرگزاری فرانسوی به نقل از یک دیپلمات نزدیک به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نوشت که البرادعی قرار است روز چهارشنبه به تهران سفر کند.


این گزارش حاکی است: خبر سفر محمد البرادعی به ایران که برای گفتگو درباره برنامه‌ی هسته‌یی این کشور انجام می‌گیرد در حالی اعلام شده است که گروهی از بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی وارد ایران شده‌اند و روز شنبه از تاسیسات هسته‌یی نطنز بازدید کردند.


شورای امنیت سازمان ملل روز ۹ فروردین ماه با صدور بیانیه‌ای که از نظر حقوقی الزام آور نیست از ایران خواسته ظرف ۳۰ روز تمامی فعالیت‌های مربوط به غنی سازی را به حالت تعلیق درآورد، اما تهران فورا این درخواست را رد کرد.


یک دیپلمات نزدیک به آژانس روز جمعه اعلام کرد که سفر البرادعی به ایران فرصتی را فراهم خواهد کرد تا تهران اطلاعات مورد درخواست آژانس را برای پر کردن شکاف‌ها در تاریخ فعالیت‌های هسته‌یی‌اش ارایه کند.


وی مدعی شد که سفر مدیرکل آژانس به تهران برای مذاکره درباره یک راه‌حل نیست و بخشی از فرآیند راستی‌آزمایی در حال انجام است که مستلزم تماس از نزدیک است.


البرادعی باید تا پایان دهه‌ی اول اردیبهشت‌ماه گزارشی را درباره‌ی فعالیت‌های هسته‌یی ایران به شورای امنیت سازمان ملل و ۳۵ کشور عضو شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ارایه کند. اما دیپلمات‌ها گفتند که برای هیچ نشستی در خصوص این موضوع در شورای امنیت برنامه‌ریزی صورت نگرفته است.


این دیپلمات‌های غربی افزودند که چنین نشستی فقط می‌تواند با درخواست یک کشور عضو آژانس بین‌المللی انرژی اتمی برگزار شود، اما اعضای آمریکایی و اروپایی چنین اقدامی را انجام نداده‌اند. یک دیپلمات گفت: از نظر ما این گزارش باید در نیویورک بررسی شود.


این در حالی است که کارشناسان و تحلیل‌گران داخلی ارزیابی‌های مختلفی را در خصوص سفر البرادعی به ایران دارند.


به اعتقاد دکتر حمیدرضا حاجی‌بابایی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، البرادعی باید قصه سروده‌اش را در سفر به تهران به پایان برساند تا ضعف آژانس را جبران کند.


این عضو هیات رییسه‌ی مجلس با بیان این‌که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی وضعیت پرونده‌ی هسته‌یی ایران را به شکلی پیچیده کرد که خود نیز دچار مشکل شد، به خبرنگار ایسنا گفت: با توجه به بیراهه‌ای که آژانس طی کرده است، دو موضوع مورد درخواست ما خواهد بود؛ ابتدا برگشت شورای حکام، کشورهای اروپایی و آمریکا به آژانس و دادن مسوولیت کامل به شورای حکام و دیگری قبول راه رفته و بازگشت‌ناپذیری ایران.


وی با تاکید بر این‌که جمهوری اسلامی ایران سیاست عقب‌نشینی از مواضع و منافع ملی خود را ندارد، افزود: گفتمان مذاکره همراه با بازگشت پرونده به شورای حکام و قبول بازگشت‌ناپذیر بودن راه رفته ایران تنها راه جمع‌بندی کلی است که شورا و سازمان را از بن‌بست بیرون می‌آورد.


به اعتقاد نماینده‌ی مردم همدان در خانه‌ی ملت، آمدن البرادعی به ایران بیانگر راه رفته‌ی نادرست آژانس و برگشت یک قدم به عقب در مسیر گفتمان جدید است.


حاجی‌بابایی با بیان این‌که گزارش دبیرکل آژانس می‌تواند نقش برون‌رفتی را که خود در مسیر پرونده‌ی هسته‌یی ایران ایجاد کرده ایفا نماید، افزود: کشورهای اروپایی و مدعیان گزارش به شورای امنیت به این نتیجه رسیده‌اند که راه رفته اشتباه بوده است. بنابراین البرادعی می‌تواند گزارش را آماده کند که مسیر را به حالت عادی خود بازگرداند.


این عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس هم‌چنین با تاکید بر این‌که بیانیه‌ی شورای امنیت علاوه بر نداشتن ضمانت اجرایی، قانونی، حقوقی، کارشناسی و مطابق معاهده‌ی NPT نیست، گفت: بیانیه‌ی اخیر صرفا سیاسی است. پس باید در محافل سیاسی پاسخ داده شود.


در همین حال، محمدرضا باهنر با اشاره به سفر البرادعی به تهران گفت: از مهم‌ترین مشکلات اساسی ایران با آژانس این است که تعد‌ادی از کشورهایی که آژانس را تحت نفوذ دارند تلاش می‌کنند موضوع هسته‌ای ما را به مقوله‌ای کاملا سیاسی تبدیل کنند و حاضر نیستند موضوع را حقوقی و علمی بررسی کنند.


نایب رییس مجلس شورای اسلامی در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران افزود: ما تلاش می‌کنیم ضمن استیفای حقوق قطعی مردم ایران، هزینه‌های بین‌المللی که می‌خواهند به ما تحمیل کنند، به حداقل کاهش یابد.


رییس فراکسیون اصولگرایان مجلس خاطرنشان کرد: البته برای استیفای حق ملت ایران، مردم آماده پرداختن همه نوع هزینه‌ای هستند و ما نیز پیش‌بینی می‌کنیم که باید بخشی از این هزینه را بپردازیم، اما تلاش می‌کنیم پرداخت این هزینه به حداقل تقلیل یابد.


باهنر در خصوص نقش و جایگاه آژانس در پرونده‌ی هسته‌یی ایران، عنوان کرد: ما از آژانس انتظار دیگری داشتیم؛ فکر می‌کردیم آژانس به عنوان مرجع حقوقی بین‌المللی باید از حقوق تک تک اعضای خود دفاع کند. این روند و حرکت که در خصوص موضوع هسته‌یی ایران پیش آمد هم به ارتباط ایران با آژانس آسیب می‌رساند و هم بقیه‌ی اعضا را در این نوع پروتکل‌های بین‌المللی تحت تاثیر قرار می‌دهد که اگر قرار باشد سر بزنگاه‌ها این نوع مراکز از حقوق اعضای خودشان حمایت نکنند، انگیزه‌ای برای ادامه‌ی این عضویت و یا استقبال از این عضویت‌ها در این مجامع بین‌المللی نخواهد بود.


وی تاکید کرد: سناریوهای مختلفی را پیش‌روی خود داریم و تلاش می‌کنیم با پرداخت هزینه‌ی کمتر استیفای حقوق کنیم.


نایب رییس مجلس شورای اسلامی، در خصوص مذاکره‌ی ایران و آمریکا پیرامون مسایل عراق، گفت: ما دنبال این مذاکره نبوده و نیستیم و دولت عراق به صورت جدی اصرار دارد که برای احقاق حق ملت عراق، ایران می‌تواند نقش مهمی داشته باشد و اگر بدانیم از این موضوع می‌توانیم نفعی برای مردم عراق داشته باشیم، از انجام این کمک‌ها دریغ نداریم. اما طبیعی است که منافع ملی خود را در نظر می‌گیریم، اما اگر قرار به سوء استفاده از این مقوله باشد و تلاش‌ها به جایی نرسد، در این موضوع تجدیدنظر می‌کنیم.


در همین راستا، دکتر محسن جلیل‌وند، استاد دانشگاه نیز گفت: با گزارش پرونده ایران از آژانس بین‌المللی به شورای امنیت، آژانس یک نقش فرعی پیدا کرده و البرادعی نیز وظیفه‌اش تنظیم گزارش برای این شورا تعیین شده است.


وی در گفت‌وگو با خبرنگار ایسنا با اشاره به سفر محمد البرادعی، دبیرکل آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌یی به تهران افزود: آژانس تا به حال جز سنگ اندازی هیچ کمکی به جمهوری اسلامی ایران نداشته و اکنون اگر قرار است چیزی از البرادعی بخواهیم باید بخواهیم که جلوی سنگ‌اندازی‌ها را بگیرد.


جلیل‌وند با بیان اینکه آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌یی مانند هر نهاد بین‌المللی دیگر تحت تاثیر قدرت و گرایشات قدرت‌های بزرگ است تا آنجایی که به ابزاری برای آنها تبدیل شده اظهار داشت: دیگر نمی‌توان روی آژانس حساب کرد.


وی ادامه داد: زمانی که آژانس پرونده را به شورای امنیت می‌فرستد و شورا بیانیه‌ صادر می‌کند و حتی مهلت سی روزه در آن قرار می‌دهد این به معنای این است که آژانس نقش فرعی پیدا کرده و البرادعی نیز وظیفه‌اش تهیه و تنظیم گزارش برای آژانس در نظر گرفته شده است.


این استاد دانشگاه گفت، نگاه آژانس و شورای امنیت به پرونده هسته‌یی ایران یک نگاه کاملا سیاسی بوده است و برخورد آنها نیز یک برخورد سیاسی بوده است. پرونده ایران دیگر به هیچ وجه جنبه حقوقی ندارد.


این استاد دانشگاه با اشاره به بیانیه شورای امنیت و مهلت سی روزه تعیین شده در آن گفت: اساسا بیانیه ضمانت اجرایی ندارد و مهلت تعیین شده در آن بیانگر تدوین یک استراتژی از پیش تعیین شده است.


وی افزود: آنچه مسلم است این بیانیه آخر کار نیست و باید دید در آینده چه اقدامات دیگری با توجه به تحرکات آمریکا صورت خواهد گرفت.


جلیل‌وند هم چنین گفت: اگر ما در برابر خواسته‌های آمریکا و اروپا و به طور کلی آژانس کوتاه بیاییم آنها جلوتر می‌آیند؛ لذا ما باید یک دیپلماسی فعال داشته باشیم که در طول روند اعتمادسازی خواسته‌های کشور را نیز بتواند به کرسی بنشاند.


وی ادامه داد: ما برای کاهش تنش‌ها باید ارتباط خیلی عمیق‌تری با نیروی موثر در عرصه بین‌الملل داشته باشیم.


حسین شریعتمداری، مدیر مسوول روزنامه‌ی کیهان به خبرنگار ایسنا گفت: سفر البرادعی به تهران در ارتباط با بیانیه‌ی اخیر شورای امنیت و تهیه‌ی گزارش از فعالیت‌های اخیر هسته‌یی ایران است. شورای امنیت انتظار دارد اجرای پیشنهاداتی را که در بیانیه‌ی اخیرش به ایران داده است، ببیند، اما ایران این درخواست‌ها را غیرمنطقی تلقی و رد کرده است.


دکتر علی احمدی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی نیز سفر البرادعی به تهران در زمانی که گزارش شورای امنیت تهیه شده، از دو جهت حائز اهمیت است؛ یکی این‌که البرادعی می‌تواند فصل جدیدی را برای حل موضوع در باب مذاکرات بگشاید و دیگر این‌که ساز و کارهای سیاست را برای حل اختلافات به کار گیرد.


حجت‌الاسلام علی زادسر، دیگر نماینده‌ی مجلس نیز سفر البرادعی به ایران را به این علت دانست که در این شرایط خاص به نوعی عمل شود که هم حق مسلم ایران به رسمیت شناخته شود و هم آژانس بیشتر از این ضایع نشود.


مرتضی تمدن، نماینده‌ی مردم شهرکرد نیز گفت: البرادعی در سفر به ایران بیشتر با فعالیت‌های هسته‌یی ایران آشنا خواهد شد و می‌تواند واقع‌گرایانه فکر و تصمیم بگیرد.


ولی‌الله آذروش، نماینده‌ی مردم اردبیل در مجلس شورای اسلامی نیز معقتد است: باید از البرادعی بخواهیم تا تلاش کند پرونده‌ی هسته‌یی ایران در مسیر درست خود دنبال شود و نه از ناحیه‌ی شورای امنیت.


هم‌چنین جعفر گلباز، عضو سابق کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی در گفت‌وگو با خبرنگار اظهار داشت: سفر البرادعی به تهران حاکی از حساسیت کنونی این مساله و جایگاه خاص آن در این نهاد بین‌المللی دارد. البرادعی در حال انجام آخرین تلاش‌هایش برای شکست‌نخوردن نهاد متبوعش است.


حسن کامران، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس نیز در گفت‌وگو با ایسنا به مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی توصیه کرد از فضای دوستانه استفاده کند تا با باز شدن باب مذاکره و حل و فصل مشکلات، آژانس به جایگاه پیشین خود بازگردد.


در همین حال، دکتر محمود دهقان، استاد دانشگاه با اشاره به سفر محمد البرادعی به تهران در روزهای آینده گفت: مدیرکل آژانس به دلیل شخصیت حقیقی و سازمان تحت مدیریتش نمی‌خواهد مساله‌ی هسته‌یی ایران به تنش و رویارویی بینجامد.