به زانو درآوردن تحریمات آمریکا توسط محققان ایرانی

هشتم مهر ماه ۱۳۸۵(۳۰ سپتامبر۲۰۰۶) شاهد تصویب و امضای قانون تحریم دوباره ایران از سوی کنگره آمریکا ‏بودیم. این تحریم‌ها که از همان آغاز پیروزی انقلاب اسلامی در ایران آغاز شده است، به طور جداگانه‌‌ای شامل دو ‏قانون تحریم تجاری و تحریم تسلیحاتی می‌شود که یک‌ساله تدوین شده و هر سال باید به تصویب دو مجلس سنا و ‏نمایندگان آمریکا برسد. ‏

درباره مشکلات و پیامدهایی که این تحریم‌ها در بخش اقتصادی آن می‌تواند به بار آورد، اخبار و تحلیل‌های گوناگونی ‏وجود دارند؛ از جلوگیری در تهیه ماشین‌آلات صنعتی تا خرید هواپیماهای مسافربری ـ وسایل رایانه‌ای‌ و… لیکن ‏آنچه باید ارزیابی شود، این است که با وجود این تحریمات، جمهوری اسلامی ایران از حیث علمی و ‏اقتصادی چه حرکتی داشته است؟ بدون پرداختن به گفتارهایی احساسی و شعاری آیا حرکت و رشد جمهوری اسلامی ‏ایران در مقایسه با دوران پیش از تحریمات، سیری نزولی داشته است؟

در ادامه، قصد آن داریم تا خلاصه‌وار به ‏بررسی دستاورهای اقتصادی و علمی در این مقطع ۲۷ ساله با نگاهی آماری بپردازیم: ‏


وضعیت علمی ایران
یکی از افتخارات جمهوری اسلامی ایران، رشد روزافزون و حضور فعال کشور در عرصه‌های علمی است، توسعه ‏در این زمینه به قدری با سرعت انجام شده است که هم‌اکنون، دانشمندان و پژوهشگران ایرانی در زمره دانشمندان و ‏پژوهشگران ممتاز جهان قرار گرفته‌اند. نمونه‌هایی از این موفقیت‌ها عبارتند از:


‏ـ ورود موفقیت‌آمیز و هم‌زمان با دیگر کشورهای پیشرفته به عرصه علوم جدید مانند: لیزر، نانو تکنولوژی، ‏میکروالکترونیک،
‏ـ پیوستن‌ ایران‌ به‌ جمع‌ چهار کشور پیشرفته ‎دارای ‌فناوری‌ تولید زیرکونیوم‌ اسفنجی‌ هسته‌ای‌ و محصولات‌ جانبی‌ دیگر، ‏از جمله‌ شمش‌ منیزیم‌ با خلوص‌ ۹۹/۹۹ درصد و اکسید هافنیم‌، که‌ از ‎فناوری‌ بسیار پیچیده‌ای‌ برخوردار بوده‌ و در ‏رآکتورها و دیگر زمینه‌های‌‏‎ ‎استراتژیک‌ کاربرد دارد.‏
‏ـ دستیابی به فناوری و دانش کامل چرخه سوخت هسته‌ای و تداوم‌ حرکت‌ بالنده‌ پژوهشگران‌ ایران در مسیر دستیابی‌ به‌‏‎ ‎فناوری‌ صلح‌آمیز هسته‌ای.‏

ـ ورود به علم ساخت روبات و به دست آوردن موفقیت‌های جهانی در مسابقات روبوتیک.
ـ توسعه سخت‌افزاری، نرم‌افزاری و بهره‌برداری گسترده از علوم رایانه‌ای در کشور.

ـ به دست آوردن موفقیت‌های جهانی در المپیادهای گوناگون علمی توسط دانش‌آموزان و دانشجویان دانشگاه‌های ایران. ‏
‏ـ افزایش بی‌سابقه ظرفیت دانشگاه‌ها و تعداد دانشجویان از دویست‌هزار در پیش از انقلاب اسلامی به بیش از دو ‏میلیون و سیصد هزار دانشجو در حال حاضر. ‏

ـ افزایش تعداد مدارس برای پاسخگویی به رشد دویست درصدی دانش‌آموزان و مقابله با بی‌سوادی و ارتقای سطح ‏سواد از ۳۵% با سواد ابتدای انقلاب به ۷۵% در حال حاضر و به دست آوردن جوایز بین‌المللی در این زمینه از مهم‌ترین ‏مصادیق توسعه‌یافتگی در مسیر نهضت نرم‌افزاری به شمار می‌رود.

رشد ایران در زمینه پزشکی


ـ تغییر وضعیت کشور به عنوان کشور نیازمند به پزشکان خارجی به کشور اعزام‌کننده پزشک ایرانی به دیگر کشورها. ‏
ـ پذیرش بیماران خارجی به جای اعزام بیمار به خارج از کشور در بسیاری از بیماری‌های پیچیده. ‏

ـ دستیابی به دانش کشت سلول‌های بنیادین.
‏ـ خودکفایی در ساخت انواع واکسن.
ـ قرار گرفتن در ردیف کشورهای برتر پیوند کلیه.

ـ به دست آوردن تجارب ارزشمند برای مقابله با بیماری‌های ناشی از عوامل شیمیایی.
ـ رسیدن به مرز ورود به بازار داروهای بیوتکنولوژی.
‏ـ ریشه‌کنی فلج اطفال و دیگر بیماری‌های فراگیر.‏

‏ـ افزایش تعداد بیمارستان‌ها و مراکز درمانی.
‏ـ توسعه بهداشتی کشور و موفقیت در اولویت پیشگیری بر درمان و در پایان، افزایش امید به زندگی وکاهش مرگ و میرکودکان.

توسعه صنعتی کشور


رشد صنعت در کشور نیز به اندازه‌ای سریع بوده که هم‌اکنون ساخت مجموعه‌ها و شرکت‌های صنعتی در روستاها نیز در ‏دستور کار مسئولان کشور قرار گرفته است. ‏

در حال حاضر، کمتر شهر بزرگی را می‌توان یافت که از وجود کارخانه‌های صنعتی با تکنولوژی برتر بی‌بهره باشد.
علاوه بر افزایش تعداد کارخانجات باید به محصولات متنوعی که در این مجموعه‌ها تولید و حتی در برخی موارد به ‏خارج از کشور صادر می‌شود نیز اشاره نمود.

ـ ساخت هواپیما و بالگرد سبک و نیمه سنگین (شخصی و عمومی) که برای نخستین بار در تاریخ کشور رخ داده است.
‏ـ توسعه صنعت کشتی‌سازی و تولید انواع قایق.
ـ افزایش و توسعه کارخانجات خودروسازی با انواع خودروهای سبک و سنگین و صدور اتومبیل به کشورهای جهان. ‏

ـ افزایش و توسعه پالایشگاه‌ها و مراکز پتروشیمی. ‏
ـ ساخت بیش از سی کارخانه بزرگ نفت و گاز در ۲۵ سال گذشته.‏
ـ ساخت انواع نیروگاه‌های بادی، گازی، فسیلی و ساخت نخستین نیروگاه هسته‌ای در بوشهر و نخستین نیروگاه انرژی‌‏های زیرزمینی در اردبیل.

ـ افزایش و توسعه انواع کارخانجات لوازم خانگی و صنعتی افزایش قابل توجه تولید فولاد و ده‌ها مورد مشابه، از ‏دیگر افتخارات صنعتی کشور به شمار می‌روند.
علاوه بر این قرار گرفتن جمهوری اسلامی ایران در ردیف چهارمین کشور سازنده سد و ارایه انواع خدمات فنی، ‏عمرانی و تخصصی در زمینه‌های گوناگون به دیگر کشورها نیز، برگ زرین دیگری است از کتاب پرافتخار انقلاب ‏اسلامی ایران و این رویکرد مبارکی است که شامل سایر بخش‌های کشور، از جمله بخش نظامی نیز شده است.

پیشرفت در صنایع دفاعی ‏


ـ ساخت انواع هواپیما و جت‌های آموزشی و جنگنده مانند جت جنگی آذرخش. ‏
‏ـ تعمیر انواع هواپیما و بالگرد. ‏
ـ ساخت و تعمیر انواع زره‌پوش و تانک. ‏

ـ ساخت و تعمیر انواع ناوچه و قایق‌های تندرو.
ـ ساخت و تولید انواع موشک‌های بالستیک و دوربرد زمین به زمین، زمین به هوا. ‏
‏ـ ساخت زیردریایی.

ـ خودکفایی در تولید و ساخت انواع هواپیماهای بدون سرنشین.
ـ خودکفایی در ساخت انواع تجهیزات و سلاح‌های سبک، نیمه سنگین و سنگین مانند: انواع خمپاره‌انداز و توپ‌های ‏مدرن و مهمات و توسعه صنایع مخابراتی و ساخت انواع رادار.

ـ تقویت و توسعه صنایع اپتیک و صدور برخی از این محصولات به ۳۲ کشور جهان. ‏
ـ فراهم آوردن مقدمات ساخت و پرتاب نخستین ماهواره کشور.
ـ موفقیت اخیر در ساخت هواپیمای جنگی صاعقه که مشابه هواپیمای جنگی اف ۱۸ آمریکا البته با کارآیی بیشتر ‏است، از جمله نمونه‌هایی دستاوردهای صنایع دفاعی در دو دهه اخیر در ایران به شمار می‌رود.

توسعه زیرساخت‌های خدمات اجتماعی
بسیاری از پیشرفت‌های کشور، مرهون تلاش دولت و ملت سرافراز ایران اسلامی در سال‌های پس از انقلاب است، به گونه‌ای که پیشرفت‌های مربوط به پیش از انقلاب اسلامی، که ایران کاملا وابسته به قدرت‌های خارجی بود، چه از نظر ‏تنوع موضوع و چه از نظر وسعت و گستره عمل، به قدری ناچیز بوده که در قیاس با وضعیت کنونی قابل بحث و بررسی ‏نیست.

‏ـ ایجاد و توسعه شبکه گاز شهری از مهم‌ترین این مصادیق است که فراگیر شدن آن، تنها در سایه لطف الهی و تکیه بر ‏نیروهای داخلی در نظام جمهوری محقق شد، به گونه‌ای که از مجموعه دو شهر برخوردار از شبکه گاز شهری یا تعداد ‏محدودی انشعاب در پیش از انقلاب اسلامی، در حال حاضر، بیشتر شهرهای بزرگ و بسیاری از شهرهای کوچک و حتی ‏بسیاری از روستاها از این نعمت الهی برخوردار شده‌اند.

ـ راه‌اندازی تلفن همراه در کشور با بیش از پنج میلیون مشترک تا پایان سال ۸۳ و پیش‌بینی ده میلیون مشترک در پایان ‏سال ۸۴. ‏
‏ـ توسعه شبکه مخابراتی در دورترین نقاط شهری و روستایی کشور. ‏

‏ـ افزایش تعداد مشترکین تلفن ثابت (خطوط تلفنی مشغول به کار) از ۸۵۰ هزار اشتراک در پیش از انقلاب به هجده ‏میلیون اشتراک در حال حاضر. ‏
ـ تعداد روستاهای برخوردار از شبکه مخابراتی از ۳۱۲ روستا به ۴۴ هزار روستا. ‏

‏ـ خودکفایی ۱۰۰% در تولید برق و گستردگی قابل توجه شبکه برق. ‏
ـ افزایش تعداد مشترکین برق از سه میلیون مشترک در آغاز انقلاب به هجده میلیون مشترک در سال ۸۲. ‏
ـ روستاهای برخوردار از برق از چهار هزار روستا به ۴۷ هزار روستا. ‏

‏ـ توسعه شبکه‌های توزیع آب آشامیدنی با افزایش انشعابات از ۷/۳ میلیون مشترک در اوایل انقلاب به ۳/۹ میلیون ‏‏(مشترک) و تعداد شهرهای برخوردار از شبکه آب بهداشتی از ۴۵ شهر به ۸۲۱ شهر، از مهم‌ترین دستاوردهای ‏خدماتی نظام اسلامی به شمار می‌رود، به گونه‌ای که در بخش آب در حال حاضر، علاوه بر افزایش چندین برابری ‏زمین‌های زیرکشت ناشی از توسعه سدسازی و تقویت منابع زیرزمینی و آب‌خیزداری، بیش از ۴۴ میلیون نفر؛ یعنی ‏‏۶۶% جمعیت کشور از موهبت استفاده از شبکه لوله‌کشی آب آشامیدنی بهداشتی و حدود ده میلیون نفر؛ یعنی حدود ‏‏۰۰۰/۰۷۱/۲ مشترک (رشته) نیز از سیستم شبکه فاضلاب برخوردارند، در حالی که تعداد شهرهای برخوردار از سیستم ‏فاضلاب در پیش از انقلاب، حدود پانزده شهر با دو هزار مشترک و پس از انقلاب به دویست شهر با دو میلیون و ۷۷ هزار ‏مشترک رسیده است.

‏ـ ساخت نخستین مترو کشور در تهران و توسعه و تعمیم آن به سایر شهرهای بزرگ. ‏
ـ استقرار همه مراکز استان‌ها و بسیاری از شهرهای بزرگ و کوچک به فرودگاه.
ـ ساخت و توسعه پایانه‌های مسافری و باربری در بیشتر شهرها.

ـ توسعه ناوگان دریایی از ۲۱۷/۲ تن ظرفیت در سال ۱۹۷۹ به ۸۷۶/۱۷ تن در سال ۲۰۰۰۲‏.
ـ توسعه و گسترش قابل توجه شبکه راه‌آهن سراسری و شبکه جاده‌های کشور.
ـ ایجاد و توسعه تعاونی‌ها، برگزاری انواع نمایشگاه‌های بین‌المللی و فراهم آوردن زمینه‌های ارتقای سطح کیفیت ‏زندگی.

جمهوری اسلامی ایران به دلیل استقلال خواهی و عدم تمکین به خواست‌های مستبدانه آمریکا، همواره به طور ظالمانه‌‏ای مورد تحریم قرار گرفته است، ولیکن این آمار، نشان می‌دهد که این استقلال، نه تنها موجب عقب‌ماندگی و ‏رشد نیافتن منطقی ایران در مقایسه با کشورهای مشابه خود نشده است، بلکه با روی آوردن بر پتانسیل داخلی، توانسته است ‏ضمن اجتناب از وامداری به قدرت‌های خارجی به بالاترین دستاوردهای علمی و تحقیقاتی دست یابد و در حال حاضر، به‌رغم همه تحریمات پا به پای کشورهای دیگر منطقه و در برخی موضوعات، جلوتر از آنان حرکت کند. ‏

آنچه باید بر آن توجه شود، این است که بدانیم این مهم به دست نیامده است، به جز تکیه بر زانوی نیروی ‏داخلی و اعتماد به نفس مردمان تلاشگر ایرانی که ما هر چه داریم از برکت تلاش ایرانی است و هیچ کشوری به مانند ‏ما نسبت به ساخت کشورمان دلسوزی نداشته و نخواهد داشت‏.