“شیرین” کیارستمی در ونیز


عباس کیارستمی که با فیلم “شیرین” در بخش خارج از مسابقه شصت و پنجمین جشنواره ونیز حضور داشت جایزه “افتخار فیلمساز” این جشنواره را دریافت کرد که به استادان به‌گزین دنیای سینما تعلق می‌گیرد.

این جایزه نخستین بار در دوره قبلی جشنواره ونیز به افتخار تاکشی کیتانو به این فیلمساز مطرح ژاپنی اعطا شد و نام جایزه نیز از فیلم قبلی او گرفته شده که “افتخار یک فیلمساز” نام دارد. کیارستمی نیز جایزه خود را در مراسمی در سالا گرانده لیدو از کیتانو گرفت.

این فیلمساز ایرانی با فیلم “شیرین” در بخش خارج از مسابقه ونیز حضور داشت که در آن واکنش ۹۰ بازیگر زن را به مجموعه‌ای از تصاویر ثبت کرده است.این فیلم ۹۲ دقیقه‌ای دیجیتالی پس از پخش واکنش‌هایی متفاوت و گاه متضاد را در میان بینندگان، منتقدان اروپایی و آمریکایی و رسانه‌های معتبر برانگیخت.

نیل اسمیت گزارشگر شبکه خبری BBC در لیدو ونیز درباره تجربه تماشای “شیرین” کیارستمی نوشت: تصویر جالب ژولیت بینوش با یک روسری بر سر تنها چیزی است که من از این فیلم با خود خواهم برد. “شیرین” شامل تصاویر نمای نزدیک واکنش زنان مسلمان به فیلمی است که ما فقط آن را می‌شنویم. این تحفه پیچیده، مینی‌مالیسم را به یک سطح کاملا تازه می‌رساند.

گرچه به عقیده وی این “تجربه تلخ” به مذاق عده‌ای خوش نیامد و سالن را ترک کردند. اندرو پولور از گاردین هم معتقد است کیارستمی در سال‌های حضور در سینما به تدریج از فیلمسازی فاصله گرفته و در چند تجربه اخیر بیشتر به یک هنرمند اینستالیشن شبیه بوده تا فیلمساز… عجیب‌ترین نکته این فیلم عجیب و فریبنده هم شباهت یکی از زنان بازیگر به بینوش است!

دبورا یانگ منتقد نشریه هالیوود ریپورتر هم تجربه تماشای “شیرین” را اینگونه توصیف کرده است: یک چرخش جالب توجه دیگر در کارنامه فیلمسازی کیارستمی… فیلم تصویری ساده از نمای نزدیک ۱۱۳ بازیگر ایرانی است که بسیار به تجربه اخیر وی “تعزیه” شباهت دارد تا فیلم‌هایی چون “طعم گیلاس” و “باد ما را خواهد برد”.

منتقد نشریه ورایتی هم می‌نویسد: چهره زنان در “شیرین” در مقایسه با فیلم مینی‌مالیستی “پنج” یک داستان تاثیرگذار می‌گوید که روایتی نادیده را غیرمستقیم تفهیم یا بازسازی می‌کند… جولیت بینوش بدون کمترین آرایش و در حالی که سر خود را با یک روسری معمولی پوشانده است، تقریبا ایرانی‌تر از تمام ایرانی‌های فیلم به نظر می‌رسد.

نویسنده ایرانی سایت خبری بلومبرگ نیز “شیرین” عباس کیارستمی را دیده و آن را “آهسته‌ترین فیلم وی” توصیف کرده است. منتقد بلومبرگ به “شیرین” دو ستاره و نیم داده و نوشته است: فیلم ادای دین کیارستمی به جمعیت سینمارو و نتیجه پایانی آن پیروزی فرم بر محتوا و وسیله بر هدف است.

 

در این بین خبرگزاری فارس در خبری به گزارش رویترز مدعی شد عده‌ زیادی از معترضان به فیلم شیرین در بیرون از محل برگزاری جشنواره ونیز، با در دست داشتن پلاکاردهای مختلف نارضایتی خود از این فیلم را نشان دادند که در این میان بر روی یکی از این پلاکارد‌ها نوشته شده بود: پولمان را پس بدهید و روی پلاکارد دیگری کاریکاتور مردی کشیده شده بود که در حال تماشای فیلم شیرین خود را حلق‌آویز کرده است.

 

بررسی های تکمیلی نشان از آن داد فارس خبرش را از یک وبلاگ نقل کرده است و چون  این وبلاگ در دامنه رویترز قرار دارد، خبرنگار و مترجم فارس را به اشتباه افکنده و این خبرگزاری به غلط، این متن وبلاگی را خبری به نقل از خبرگزاری معتبر و جهانی رویترز عنوان نموده است. 

بعد از درج این خبر منتقدان داخلی نیز نسبت به آن واکنش نشان دادند. محمد اطبایی منتقد سینما گفت: فارغ از اینکه کارهای کیارستمی را دوست داریم یا نه،(که حق ما هم هست)،باید به این توجه کنیم که او جایگاهی در سینمای دنیا و اعتباری برای ما بدست آورده است.

وی افزود: این باعث افتخار است وقتی می‌بینم جایگاه او در جهان آنقدر رفیع است که رئیس‌جمهورهای دیگر کشورها در مقابل او احترام می‌کنند. هر چند ما واقعا جایگاه او را نفهمیدیم و اینکه او چقدر فروتنانه این افتخارات را بدست آورده است.

اطبایی ادامه داد: بازتاب‌های ساده مطبوعات را در حضورهای بین‌المللی ببینید که با یک تقدیر ساده ،چه سرو صدایی به پا می‌شود،اما عباس کیارستمی هر سه درجه نشان شوالیه فرانسه را دریافت کرده است ولی خیلی‌ها این را نمی‌دانند و او هرگز این را نمی‌گوید.

عباس کیارستمی افتخارات بسیاری برای کشور ما آورده است و ظرفیت‌های او برای پذیرش این افتخارات و فروتنی که دارد حیرت‌انگیز است.