علت خاموشی‌های برق چیست؟

همان‌ طور که در روز‌های اخیر با فرا رسیدن فصل گرما شاهد بوده‌ایم، قطعی‌های برق در تهران و برخی استان‌های دیگر کشور روند رو به رشدی را پیش گرفته است؛ البته این اتفاق در حالی رخ می‌دهد که بار‌ها از وزیر نیرو و سایر مسوولان بخش برق شنیده‌ایم که امسال کمبود تولید برق نداریم و بر این اساس، خاموشی خواسته اعمال نخواهیم کرد.


اما علت خاموشی‌ها چیست؟ از سوی مسوولان مربوط گفته می‌شود، سیستم توزیع و فوق توزیع برق فرسوده و از وضعیت نامطلوب برخوردار است، لذا می‌توان این‌طور نتیجه گرفت که ریشه خاموشی‌ها در فرسودگی شبکه‌های برق است.


همچنین محمد احمدیان – معاون وزیر نیرو در امور برق و انرژی – به خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، درباره خاموشی‌های اخیر خوزستان تصریح می‌کند: در این استان انشعابات غیرمجاز بیش از حد به ما صدمه وارد می‌کند، ما کار‌های بسیار زیادی در منطقه خوزستان برای بهبود وضعیت برق نسبت به سال گذشته انجام داده‌ایم.


وی خاطرنشان می‌کند: بر این اساس، تا امروز طبق گزارشات وضعیت برق در مناطق شهری این استان نسبت به سال گذشته بهتر بوده است، اما در حاشیه شهر‌ها که بحث انشعابات غیرمجاز به طور گسترده‌ای وجود دارد، مشکلات بسیار حادی ایجاد کرده‌اند.


او تاکید دارد: بنابراین مصممیم این مساله را که ابعاد کمی‌ و هم اجتماعی و کیفی دارد، با واگذاری انشعابات قسطی یا هر طریق دیگر حل کنیم.


وزیر نیرو نیز درباره بروز خاموشی‌ها در سال جاری با اشاره به پیک مصرف که طبق پیش‌بینی‌ها در مرداد یا اوایل شهریور ماه به ۳۶ هزار و ۶۵۰ مگاوات می‌رسد و این رقم نسبت به سال گذشته هشت درصد رشد دارد، به ایسنا می‌گوید: در حال حاضر برای خاموشی دادن به برخی از مناطق برنامه‌ای نداریم و احتمال می‌دهیم که نیاز کشور را پاسخگو باشیم. البته در شبکه‌ای به این وسعت با فرسودگی‌های موجود مسائلی ناخواسته به‌وجود می‌آید؛ اما با توجه به این که هم‌اکنون ظرفیت اسمی‌ منصوبه کشور ۴۵ هزار مگاوات است و دو هزار مگاوات دیگر تا زمان پیک نصب خواهیم کرد، قطعا ۴۷ هزار مگاوات می‌تواند ۳۶ هزار مگاوات نیاز مصرف برق در زمان پیک سال جاری که تنها یک روز است را تامین کند و اگرچه ممکن است در اثر یک سری مسائل در برخی نقاط کشور دچار مشکل شویم، ولی در کل مشکلی نداریم.


البته اظهار خوشحالی از نیروگاه‌سازی برای مقابله با خاموشی در حالی از سوی مسوولان برق کشور مطرح است که برخی کارشناسان معتقدند: نیروگاه‌سازی به تنهایی چاره‌ساز نیست؛ انجام این کار با رشد مصرف شش درصدی برق قابل قبول است، اما هم‌اکنون رشد مصرف برق در کشور ما حدود ۹ درصد است و با این حساب نمی‌توانیم به اندازه‌ای نیروگاه بسازیم که این نیاز تامین شود.


این کارشناسان می‌گویند: درواقع با این روند ظرف ۸ تا ۱۰ سال آینده مصرف برق‌مان دو برابر خواهد شد و حتی اگر در آن زمان تعداد نیروگاه‌های ما نیز دو برابر شوند، آن‌گاه در تامین سوختشان با مشکل مواجه خواهیم شد. بنابراین نیازی نیست بودجه مملکت را به این اندازه در امور نیروگاه‌سازی به‌کار گیریم. باید با سرمایه‌گذاری‌های لازم و اصلاح نرخها، شبکه‌های فرسوده را نوسازی و مصرف را مدیریت کنیم.


براساس گفته اهالی فن این‌طور استنباط می‌شود که اگر قرار است خاموشی‌ها را کاهش دهیم باید از لحاظ زیربنایی وارد عمل شویم و با مدیریت مصرف و اصلاح شبکه‌ها مشکلات ریشه‌ای را حل کنیم.


بنابراین اگرچه وزیر نیرو می‌گوید که امسال مشکل تولید برق نداریم و بر این اساس در کل با مشکلی مواجه نیستیم، اما آنچه شنیده می‌شود، این است که همواره (غیر از حوادث غیرمترقبه) کل مشکلات خاموشی به فرسودگی شبکه‌ها، رشد بی‌رویه مصرف و انشعابات غیرمجاز برق ربط داده می‌شود.


در این راستا این پرسش پیش می‌آید که آیا بهتر نیست در کنار نیروگاه‌سازی، با همکاری نهادهای مختلف و انجام اقدامات لازم برای کاهش خاموشی‌ها، روند اصلاح شبکه‌ها و مدیریت مصرف را نیز پیگیری و تسریع کنیم؟