مروری بر آن‌چه سرویس پیام کوتاه تلفن همراه به ما داده و آن چه از ما می‌گیرد

امروزه دیگر رسیدن یک پیام کوتاه (short message) برای شهروندان به‌معنای رسیدن یک پیغام ضروری نیست و احتمال دارد نیمه‌های شب با صدای تلفن همراه که رسیدن یک پیام کوتاه را به شما اطلاع می‌دهد، سراسیمه از خواب بیدار شوید، اما ارسال کننده تنها به شما بگوید که در این نیمه‌شب نمی‌داند که نام «پدر پسر شجاع» قبل از به‌دنیا آمدن «پسر شجاع» چه بوده است.


به گزارش سرویس ارتباطات خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، این روزها احتمال اینکه یک جوک، شوخی، تبلیغ، شعر یا یک پیام سیاسی در زمینه‌ی یکی از مسائل روز یا یک تبلیغ اقتصادی، خواسته و ناخواسته از طریق گوشی تلفن همراه به صاحبان این وسیله ارتباطی برسد، بسیار بیشتر از یک پیام ضروری است و در عین حال، به‌نظر می‌رسد حجم بالای استفاده از سرویس پیام کوتاه تلفن‌های همراه (sms) برای موارد غیرضروری به مولفه جدیدی برای افزایش هزینه‌های افراد و خانواده‌ها تبدیل شده است.


به‌هر حال، وسیله‌ی ارتباطی که قرار بود برای ارتباطات ضروری و فوری استفاده شود، برای بسیاری از شهروندان، به وسیله‌ای برای تفریح و استفاده‌های غیرضروری تبدیل شده است.


مجید توکلی به‌عنوان یک شهروند در این باره می گوید: استفاده از sms به یک سرگرمی تبدیل شده است. شاید حدود ۹۰ درصد smهایی که رد و بدل می‌شوند، جنبه‌ی تفریحی دارند. تمام مسائل سیاسی، اجتماعی و حتا ترانه‌ها در کمترین زمان ممکن به یک پیغام کوتاه تبدیل و خیلی سریع رد و بدل می شوند.


وی درباره این پیام‌های کوتاه می‌افزاید: خیلی از این پیام‌ها از حالت عادی خارج شده و به شوخی‌های نامناسب تبدیل شده‌اند. این پیام‌ها خیلی راحت بین جوانان کم سن و سال رد و بدل می‌شوند و انگار قبح بسیاری از مسائل از بین می‌رود، که این صورت خوشی ندارد.


مینا زمانی‌نیا نیز عقیده دارد: هرگونه امکانات جدیدی که وارد زندگی ما می‌شود، قطعا مزایا و معایبی دارد و نمی‌توان به صرف استفاده‌ی نادرست عده‌ای گفت که این پدیده خوب است یا بد. این به فرهنگ غالب جامعه و البته خود ما بستگی دارد که چگونه از امکانات استفاده کنیم.


وی ادامه داد: این درست که بسیاری از پیام‌های sm از حیطه‌ی اخلاق به‌دور است و در شان خیلی از ارسال‌کنندگان و دریافت‌کنندگان این پیام‌ها نیست، اما در کنار آن، با پیام‌های کوتاه در این روزها که مشغله‌ی زندگی فرصت دیدارها را کوتاه و ناچیز کرده است، می‌توان به دوستان گفت که به فکر آنان هستیم.


اما دکتر یزدان‌پناه – استادیار ارتباطات و جامعه‌شناسی دانشگاه کرمان و عضو هیات علمی این دانشگاه – به خبرنگار ایسنا گفت: همان‌طور که پیداست، اساسا sms برای ارسال پیام‌های کوتاه و فوری باید استفاده شود؛ اما شهروندان به میزان زیاد و برای کاربردهای دیگر از آن استفاده می کنند.


وی افزود: متاسفانه یک گروه بزرگ از جامعه‌ی ما که بیشتر جوان نیز هستند از sms به‌خوبی استفاده نمی‌کنند و با این‌که اصولا هزینه‌ی استفاده از این سرویس پایین است، اما آنقدر حجم استفاده بالا می‌رود که هزینه‌ی زیادی را برای شهروندان ایجاد می‌کند.


این استاد دانشگاه معتقد است: از وسایل ارتباطی می‌توان استفاده‌ی مثبت و هم استفاده‌ی منفی داشت و برخی متاسفانه تنها به استفاده‌ی نادرست از یک وسیله‌ی ارتباطی روی می‌آورند.


یزدان‌ پناه تاکید کرد: برای هر چیزی که می‌خواهیم استفاده کنیم، باید ابتدا بستر فرهنگی فراهم شده باشد و هنجارهای آن به‌وجود آمده باشد. به‌نظر می‌رسد در مورد این وسیله‌ی ارتباطی نیز هنوز باید بسترهای فرهنگی لازم ایجاد شود.


به‌نظر وی، حتی باید پیام‌های ارسالی توسط سرویس پیام کوتاه تحلیل محتوا شوند، چراکه این smها نشانگر بخشی از روحیات مردم ایران است؛ ضمن این‌که باید در مورد نحوه‌ی استفاده از این وسیله ارتباطی در کشورهای دیگر نیز تحقیق شود؛ تا بتوان بین بهره‌گیری از این سرویس در سایر کشورها و ایران مقایسه صورت گیرد.


این استاد ارتباطات ادامه داد: در برخی مواقع در استفاده از این‌گونه وسایل دچار افراط و تفریط می‌شویم و درمجموع برای برآمدن نیازهای اصلی از چنین وسایل ارتباطی استفاده نمی‌کنیم؛ که باید این وضعیت را اصلاح کنیم.


در عین حال وی معتقد است که فلسفه‌ی استفاده‌ از وسایل مختلف ارتباطی، باید برای استفاده‌کنندگانش روشن باشد.


یزدان‌پناه به مزیت‌های وجود سرویس‌های پیام کوتاه اشاره کرد و افزود: کار ارسال پیام‌های فوری، تبلیغات، تبریک، مناسبت‌ها و یادآوری امور ضروری بسیار تسهیل‌شده و سرعت در ارتباطات بین فردی به‌صورت قابل توجهی افزایش یافته است. اما هر چه باشد، شهروندان زیادی این روزها از سرویس‌های پیام کوتاه تلفن همراه استفاده می‌کنند و لازم است برای کاهش هزینه‌های اقتصادی و زمانی خود به این موضوع نیز برسند که این سرویس برای موارد خاصی طرح‌ریزی شده و بخش زیادی از smهای ارسالی تنها به‌ صرف بیهوده وقت و پول استفاده‌کننده منتهی می‌شود.


به‌هر حال در مواقعی که پیام‌های کوتاه غیر ضروری فرضا در نیمه‌شب به دست مشترک برسد، زیاد هم نباید سخت‌گیر بود و از کوره در رفت، جا برای جبران همیشه وجود دارد!