چرا حضرت على(ع) فرمودند چه بسا شب زنده‏دارانى که از نمازشان به جزخستگى بهره‏اى نمى‏بردند چیست؟








جواب :  


  نماز شب و عبادات دیگر هدف و فلسفه‏اى دارند که اگر انسان به آن بى‏توجه باشد نصیبى از آن نمى‏برد. نمازهاى واجب هم چنین است و اگر انسان شرایط باطنى عبادات را رعایت نکند، بهره لازم از عبادت را نخواهد برد. سخن حضرت على (ع) مربوط به کسانى است که شب زنده‏دارى مى‏کنند و خود را در رنج و مشقت عبادت قرار مى‏دهند، اما از روح عبادت غافلند. عبادات آنها به جاى این که در روحشان خشوع و خضوع و کمالات دیگر را به وجود آورد، عجب و غرور و رذایل دیگر را ایجاد مى‏کند. چنین عبادتى قطعاً جز خستگى نتیجه‏اى ندارد، اما نباید این روایت شما را از انجام نماز شب باز دارد و نا امید کند؛ بلکه فقط هشدارى است که انسان مراقب باشد عبادتش داراى باطن باشد و روح عبادت را دریابد و عبادتش همراه با خشوع و حضور قلب باشد. در این صورت قطعاً مصداق این حدیث واقع نمى‏شود، بلکه مصداق این آیه شریفه قرار مى‏گیرد: «وَ مِنَ اَللَّیْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نافِلَهً لَکَ عَسى‏ أَنْ یَبْعَثَکَ رَبُّکَ مَقاماً مَحْمُوداً». نماز شب اگر با حضور قلب باشد در نهایت مقام محمود را در پى خواهد داشت که منتهاى آرزوى سالکان طریق حق است.